O proxecto de cooperación LEADER “Museos Vivos” de Castela e León leva o seu modelo de turismo rural e xestión do patrimonio a Europa


El proyecto de cooperación LEADER “Museos Vivos” de Castilla y León lleva su modelo de turismo rural y gestión del patrimonio a Europa

05 de Novembro de 2026

Dinamización rural

O proxecto de cooperación LEADER Living Museums presentou o seu modelo para a apertura intelixente de museos rurais en Soria a grupos de acción local de catro países europeos.


  • O pasado mes de outubro, os Grupos de Acción Local de Castela e León organizaron unha reunión con grupos de Italia, Romanía, Portugal e Bulgaria para presentar o sistema de apertura de museos.

  • A rede de Museos Vivos creouse en 2018 e actualmente conta con máis de 100 espazos abertos en España e un na República Checa

O proxecto de cooperación LEADER “ Museos Vivos ” reuniu os Grupos de Acción Local (GAL) de Castela e León en 2018 co obxectivo de reabrir espazos museísticos e culturais que desapareceran en pequenas cidades. Para conseguilo, desenvolveron un sistema de acceso intelixente que permite aos visitantes entrar de forma independente mediante unha reserva previa en liña, en calquera data e hora.

Deste xeito, os GAL conformaron unha rede de museos, á que posteriormente se uniron dous espazos en Galicia e un na República Checa. Outros países europeos tamén expresaron o seu interese en adaptar esta tecnoloxía ao seu patrimonio e o pasado mes de outubro celebraron unha reunión internacional para coñecer e implementar este sistema.

Marisa Muñoz, xerente de ADEMA , sinalou que o feito de que este proxecto chamase a atención internacional significa que os GAL tiveron unha boa idea que se pode transferir a outros lugares.

LEADER para impulsar o patrimonio europeo

O evento tivo lugar entre o 6 e o 8 de outubro en Soria e reuniu cincuenta representantes dos 18 Grupos de Acción Local (GAL) de Castela e León e outros dez de Europa (cinco de Italia, dous de Romanía, dous de Portugal e un de Bulgaria) para promover a iniciativa e establecer relacións de traballo conxuntas. Durante a reunión, visitaron seis museos e os conxuntos patrimoniais históricos dos concellos participantes. David Fongoli, do GAL Valle Umbra de Italia, sinalou que fora moi interesante «coñecer diferentes espazos museísticos e como implementar o sistema porque, para nós, este é o comezo do noso proxecto ‘Cultura Porte Aperte’».

Os Grupos de Acción Local (GAL) internacionais tamén destacaron o seu interese na creación de redes, o sistema de acceso intelixente baseado na web, a xestión de visitantes e a seguridade dos museos. «Temos un patrimonio moi semellante e queremos implementar algo semellante», engadiu o representante do GAL da Beira Douro (Portugal).

Máis de 100 espazos culturais abertos

«Museos Vivos» ten unha plataforma web onde se fan reservas e que recompila información, folletos e audioguías para os museos. Mediante o sistema intelixente , a reserva xera un código que os visitantes usan para abrir o museo durante 30 minutos ou unha hora. Esta iniciativa non só mantivo abertos pequenos museos, senón que tamén revitalizou outros edificios emblemáticos como castelos, torres, pazos e igrexas a baixo custo, o que o fai accesible para calquera lugar con recursos limitados. O sistema tamén rexistra o número de visitantes recibidos: nos 103 sitios de Castela e León, rexistráronse aproximadamente 400.000 ata o de agora.

José Luis Alonso, xerente de ASOPIVA e un dos organizadores, explicou que «o máis importante é que os grupos que veñen de fóra de España vexan o que puxemos en marcha. Infraestruturas que antes estaban abandonadas e pechadas agora están abertas aos visitantes, accesibles para calquera que queira ver e aprender sobre a cultura e o patrimonio». Engadiu: «Hai proxectos desenvolvidos con financiamento europeo a nivel nacional que despois non continúan. Este, con todo, ten unha conexión tremenda coa rexión. E podemos medir os resultados polo número de visitantes que recibimos. É espectacular».

Participantes e financiamento

Durante a súa primeira fase (2018-2022), “Museos Vivos”, coordinado por ADRI Valladolid Norte , participaron 15 Grupos de Acción Local (GAL) de Castela e León. Desenvolvido a través do programa LEADER dentro do Programa de Desenvolvemento Rural (PDR) de Castela e León 2014-2022, o proxecto foi cofinanciado nun 80 % polo Fondo Europeo Agrícola de Desenvolvemento Rural (Feader) , nun 14 % pola Xunta de Castela e León e nun 6 % polo Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación de España.

Esta reunión enmarcouse dentro dos proxectos de cooperación LEADER “Identidade Cultural” e “Museos Vivos+”, nos que participan 18 GAL castelán-leoneses en colaboración con outros territorios.